Een subwoofer plaatsen en afstellen

Een subwoofer kan overal in de kamer staan zonder dat je hoort waar hij vandaan komt. Maar waar hij staat, maakt wel veel uit voor hoe het laag klinkt. Dat komt door de kamer zelf: in elke ruimte zijn plekken waar bepaalde bastonen te sterk zijn en plekken waar ze bijna wegvallen. Je kunt dit niet helemaal voorkomen, maar met een paar proeven en wat instellen kom je een heel eind. Zie ook de uitleg over laagweergave en de subwoofer.

1. Begin vooraan en niet in een hoek

Een goede eerste plek is bij de voorwand, in de buurt van je hoofdluidsprekers. Muren en hoeken versterken het laag, maar maken het ook vaak dik. Polk adviseert de subwoofer niet in een hoek of helemaal tegen een muur te zetten; moet hij toch dicht bij een muur staan, dan ongeveer 30 tot 45 centimeter uit de muur. Staat de subwoofer ongeveer op dezelfde lijn als je luidsprekers, dan komt het geluid ook ongeveer op hetzelfde moment bij je aan.

Heb je meer vrijheid, dan helpt een draadloze subwoofer. In de catalogus verbinden de WiiM Sub Pro en de Sonos Sub Mini draadloos, maar ze hebben allebei nog een stopcontact nodig. De KEF KC62 is een gesloten subwoofer met een 6,5-inch woofer. Vergelijk ze in de tegels hieronder of kijk bij alle subwoofers.

2. Zoek een goede plek met de kruipmethode

1. Zet de subwoofer op je luisterplek, bij voorkeur op oorhoogte, bijvoorbeeld op een stoel.
2. Speel muziek of een filmscène met veel laag die je goed kent.
3. Kruip over de grond rond langs de wanden, zodat je oren op de hoogte van de subwoofer zijn. Let op waar het laag het soepelst, het strakst en het gelijkmatigst klinkt.
4. Zet daar de subwoofer neer en luister vanaf je stoel. Klinkt het goed, dan heb je een plek; zo niet, kies de volgende plek die je hebt gemarkeerd.

Dit is een snelle, eenvoudige methode en ze past vooral bij een kamer met meerdere mogelijke plekken. Twijfel je tussen twee plekken, laat de subwoofer dan een week op de ene staan voordat je verhuist naar de andere.

3. Stel de scheidingsfrequentie in

De scheidingsfrequentie bepaalt tot welke hoogte de subwoofer meespeelt. Een gangbaar beginpunt is ongeveer 80 Hz; de juiste waarde hangt af van je hoofdluidsprekers. Kleine luidsprekers geven meer over aan de subwoofer, grote luidsprekers kunnen zelf dieper komen. Heeft je versterker of receiver een instelbaar wisselfilter voor de subwoofer, stel het wisselpunt dan daar in; anders stel je het in op de subwoofer. Zorg dat de scheiding maar op één plek wordt geregeld en lees in de handleiding na waar dat gebeurt. Zie ook scheidingsfilter en subwooferuitgang.

4. Stel volume en fase in

• Volume. De subwoofer hoort het geluid van de hoofdluidsprekers aan te vullen, niet te overheersen. Het laag klinkt in balans en niet dreunend.
• Fase. Een schakelaar of draaiknop (vaak 0 tot 180 graden) stemt de subwoofer af op de hoofdluidsprekers rond de scheidingsfrequentie. Klinkt het laag zwak of vaag, of lijkt het uit een andere hoek te komen, probeer dan de andere stand en kies de stand waarbij het laag je het meest overtuigt.
• Op gehoor afstellen. Stel volume en fase af met een nummer dat je goed kent; een waarde die voor elke kamer klopt, bestaat niet.

5. Klinkt het nog niet goed? Ruimtecorrectie en een tweede subwoofer

Ook op een goede plek blijven er pieken en dalen in het laag over. Ruimtecorrectiesoftware, zoals Dirac Live of Arc Genesis, kan die verminderen; lees meer onder ruimtecorrectie. Een tweede subwoofer kan helpen als je kamer groot of onregelmatig is. Genoemde opstellingen zijn twee subwoofers aan weerszijden van de voorwand of schuin tegenover elkaar. Dat kan het laag over de hele kamer gelijkmatiger maken. Controleer wel of je versterker twee subwooferuitgangen heeft.

Wat gaat er in de praktijk mis?

• De subwoofer in een kast. Dat is de slechtste plek. Kan niet anders, laat dan de woofer de kamer in kijken en zorg dat het paneel met de versterker niet naar beneden wijst.
• Alleen in een hoek zetten omdat het laag daar harder is. Hard is niet hetzelfde als goed; een hoek maakt het laag vaak dreunender.
• Meubels niet meenemen. Een bank of tafel verplaatsen kan het laag veranderen.
• Te snel oordelen. Probeer een plek met meerdere nummers en een filmscène voordat je beslist.