Lossless en lossy
Ook wel: lossless, lossy, verliesvrij, zonder kwaliteitsverlies, MP3, AAC, Ogg Vorbis, Opus, FLAC, ALAC, WAV, AIFF, bitrate, kbit/s, kbps, compressie
Lossy formaten zoals MP3 en AAC maken bestanden klein door informatie weg te laten. Lossless formaten zoals FLAC en ALAC bewaren het origineel bit voor bit. Bij een hoge bitrate is het verschil voor de meeste mensen moeilijk te horen.
Digitale muziek in cd-kwaliteit (16 bit, 44,1 kHz, stereo) is ongeveer 1411 kbit/s. Om dat kleiner te maken zijn er twee benaderingen.
Lossy (met verlies)
MP3, AAC, Ogg Vorbis en Opus gebruiken een model van het gehoor. Wat je waarschijnlijk toch niet hoort, bijvoorbeeld zachte klanken direct naast luide, wordt weggelaten of grover opgeslagen. De bitrate zegt hoeveel data per seconde overblijft: 128 kbit/s is een kleine stream, 256 tot 320 kbit/s is de hoogste stand bij de meeste diensten. Wat weg is, komt niet meer terug: een MP3 omzetten naar FLAC levert geen betere kwaliteit op.
Lossless (zonder verlies)
FLAC en ALAC comprimeren zoals een zip-bestand: na het uitpakken is het signaal precies gelijk aan het origineel. WAV en AIFF zijn ongecomprimeerd en dus groter. Lossless zegt niets over de resolutie; een FLAC-bestand kan cd-kwaliteit of hi-res bevatten.
Hoor je het verschil?
Bij lage bitrates (zoals 96 of 128 kbit/s) zijn compressie-artefacten vaak hoorbaar, vooral bij bekkens, applaus en galm. Bij 256 tot 320 kbit/s blijkt het verschil met lossless in blindtests voor de meeste luisteraars klein of niet waarneembaar. Het kan wel uitmaken bij specifieke muziek, een goed systeem en geoefende oren. Lossless heeft daarnaast praktische voordelen: geen verlies bij later omzetten en een betrouwbaar archief.
Let op de keten: wie lossless streamt maar via Bluetooth luistert, krijgt toch weer een lossy verbinding, omdat Bluetooth het signaal opnieuw comprimeert.
Waar let je op?
- Voor een eigen archief is FLAC of ALAC de veilige keuze; je kunt er altijd kleinere bestanden van maken.
- Een hoge bitrate lossy is voor achtergrondmuziek en onderweg ruim voldoende.
- Lossless via Bluetooth bestaat in de praktijk niet; gebruik wifi, kabel of een Connect-functie.
- Hoger dan cd-kwaliteit heet hi-res; dat is iets anders dan lossless.
Bijgewerkt 27 oktober 2026